Anker
Het anker is het symbool van onwankelbaarheid, van stevigheid, van rust
of van trouw.
Het wordt vaak gebruikt op grafmonumenten voor zeelieden of als religieus
symbool: zijn ziel ankeren in Christus is het enige middel om aan de spirituele
schipbreuk te ontsnappen.
Meestal openliggend afgebeeld, verwijst het boek naar de Bijbel of naar het boek des levens. Een bladwijzer of een omgevouwen hoek van het blad staat voor de plotse ogenblik van de dood.
Omdat de wortels in de grond dringen en de takken naar boven rijzen wordt de boom universeel aanzien als symbool voor de banden tussen hemel en aarde. De bladeren van de boom wijzen ook naar de levenscyclus: dood en regeneratie.
Op grafmonumenten is de boom symbool van het leven, van de vruchtbaarheid van de aarde of van de wederopstanding.
De afgebroken boom of de boomstam met afgekapte takken, vaak in kunststeen voorkomend, heeft dezelfde betekenis als de afgebroken kolom,
De drempel en de deur zijn symbolen van de overtocht tussen de wereld van de levenden en de wereld van de doden. De overledene in steen afgebeeld op een drempel en/of voor een al dan niet op een kier staande deur behoort tot beide werelden : de onvermijdelijke scheiding door de dood wordt ontkend. Het beeld van een treurende overlevende voor een gesloten deur benadrukt de onschendbaarheid van de woonst der doden.
Porseleinen duifjes dateren vooral uit de jaren twintig en dertig, later komt de duif meer in reliëf op de steen weergegeven voor. De duif wordt nu nog vaak gebruikt, vaak omdat het een lief of ontroerend motief is. De vredessymboliek van de duif is alom gekend, De verwijzing naar eenvoud, zuiverheid, onschuld of de Heilige Geest is minder evident. Diepliggende betekenissen worden haast niet meer begrepen. Zo beeldt de Duif ook soms de ziel van de overledene - vaak een kind - uit, die rustig op het graf zittend krachten verzamelt voor de verre hemelreis of net opvliegt om hem aan te vangen. Vroeger wees de roos in de bek van de duif op de verbondenheid van de dode met de levenden, de palmtak in de bek op de overwinning op de dood en de krans in de bek op eerbetoon aan de overledene.
Rechtopstaand is de fakkel een symbool van een vrijzinnige levensopvatting. Meestal wordt (ook op christelijke graven) de omgekeerde toorts voorgesteld : reeds bij de Grieken en de Romeinen had dit de betekenis van het uitdovende leven.
Uit elkaar glijdende handen (meestal een vrouwen en een mannenhand), vaak liggend op een kussen, met ertussen een gebroken ketting, wijst op een door de dood verbroken huwelijk. Maar is liefde niet sterker dan de dood? Zoals vriendschap en trouw, zodat het motief ook voorkomt buiten het huwelijk en tussen personen van hetzelfde geslacht.
Twee in elkaar geslagen handen drukken ook het afscheid uit dat de dode neemt van de nabestaanden of het terugzien in het hiernamaals. Het motief komt voor in steen of marmer gebeiteld of als porseleinen grafversiersel
Uiteraard wordt het hart gebruikt als symbool van liefde, ook in religieuze zin (het heilige hart van Jezus). Een vlammend hart wijst op vurige liefde, hetzij tussen man en vrouw, hetzij van mens tot mens, hetzij tot God.
